معرفی فرمول مورد بررسی و نقش نیتروژن
کود ماکرو و میکرو مورد بررسی + TE یک کود ماکرو و میکرو با فرمول متعادل از نظر نیتروژن و پتاسیم و با فسفر کمتر نسبت به این دو عنصر است. این ویژگی باعث می‌شود محصول برای بسیاری از مراحل رشد رویشی، توسعه اندام‌های گیاه، افزایش فعالیت فتوسنتزی، رشد میوه و حفظ کیفیت محصول مورد استفاده قرار گیرد.
بر اساس آنالیز اعلام‌شده، این محصول دارای نیتروژن، فسفر قابل استفاده، پتاسیم محلول در آب، آهن، روی، منگنز، بور، مولیبدن و سیلیس محلول است و مواد اولیه آن شامل سوپر فسفات تریپل، سولفات پتاسیم، سولفات آهن، سولفات منگنز، اسید بوریک، سیلیس، سولفات روی، مولیبدات آمونیوم، سولفات مس و سولفات منیزیم می‌باشد.
نیتروژن یکی از مهم‌ترین عناصر برای رشد رویشی گیاه است و در ساخت:
کلروفیل
اسیدهای آمینه
پروتئین‌ها
آنزیم‌ها
اسیدهای نوکلئیک
نقش دارد.
وجود نیتروژن کافی به گیاه کمک می‌کند سطح برگ مناسب و ظرفیت فتوسنتزی کافی ایجاد کند.
علائم کمبود نیتروژن
زردی برگ‌های قدیمی
کاهش رشد
کوچک شدن برگ‌ها
کاهش رشد ساقه
کاهش سطح سبز گیاه
کاهش عملکرد
از آنجا که نیتروژن در گیاه متحرک است، علائم کمبود معمولاً ابتدا در برگ‌های پیرتر ظاهر می‌شود.
نقش فسفر
نقش فسفر قابل استفاده
فسفر در این کود از جمله از طریق سوپر فسفات تریپل تأمین می‌شود.
فسفر برای:
انتقال انرژی
تشکیل ATP
رشد ریشه
تقسیم سلولی
ساخت DNA و RNA
رشد اولیه
تشکیل اندام‌های زایشی
تشکیل بذر و میوه اهمیت دارد.
در فرمول مورد بررسی، مقدار فسفر نسبت به نیتروژن و پتاسیم پایین‌تر است؛ بنابراین این محصول بیشتر یک فرمول N و K محور با فسفر متوسط/پایین‌تر محسوب می‌شود، نه یک کود فسفر بالا.
نقش پتاسیم
نقش پتاسیم محلول در آب
پتاسیم یکی از مهم‌ترین عناصر موجود در این فرمول است.
تنظیم آب گیاه
کنترل باز و بسته شدن روزنه‌ها
فعال‌سازی آنزیم‌ها
انتقال قندها
فتوسنتز
استحکام بافت
رشد میوه
پر شدن دانه
تحمل برخی تنش‌های محیطی
نقش دارد.
وجود سولفات پتاسیم علاوه بر پتاسیم، گوگرد نیز وارد سیستم تغذیه گیاه می‌کند.
نقش ریزمغذی‌ها و علائم کمبود
نقش آهن محلول
آهن برای فعالیت طبیعی کلروپلاست و بسیاری از فرایندهای انتقال الکترون و ساخت ترکیبات مرتبط با فتوسنتز ضروری است.
آهن در:
فتوسنتز
انتقال الکترون
فعالیت آنزیم‌ها
تشکیل کلروفیل به‌صورت غیرمستقیم
نقش دارد.
علائم کمبود آهن
یکی از علائم رایج کمبود آهن:
زرد شدن بین رگبرگی برگ‌های جوان، در حالی که رگبرگ‌ها نسبتاً سبز باقی می‌مانند.
در خاک‌های آهکی و با pH بالا، قابلیت استفاده آهن می‌تواند کاهش پیدا کند.
نقش روی محلول
روی در:
فعالیت آنزیم‌ها
تنظیم رشد
تشکیل برخی پروتئین‌ها
رشد جوانه‌ها
رشد میان‌گره‌ها
نقش دارد.
علائم کمبود روی
کوتاه شدن میان‌گره‌ها
کوچک شدن برگ‌ها
کاهش رشد سرشاخه
کاهش رشد عمومی گیاه
درختان میوه و برخی محصولات زراعی در خاک‌های آهکی می‌توانند با مشکل کمبود روی مواجه شوند.
نقش منگنز محلول
منگنز در:
فتوسنتز
فعالیت آنزیم‌ها
متابولیسم گیاه
عملکرد مناسب دستگاه فتوسنتزی
نقش دارد.
کمبود منگنز ممکن است به صورت کلروز بین رگبرگی و کاهش رشد مشاهده شود.
نقش بور محلول
بور از عناصر کم‌مصرف بسیار مهم برای رشد بافت‌های جوان و فرایندهای تولیدمثلی گیاه است.
بور در:
رشد مریستم‌ها
تقسیم و گسترش سلولی
رشد لوله گرده
تشکیل گل
تشکیل میوه
انتقال قندها در برخی بافت‌ها
نقش دارد.
علائم کمبود بور
مرگ یا ضعف نقاط رشد
بدشکلی اندام‌های جوان
کاهش تشکیل گل و میوه
ترک یا تغییر شکل برخی محصولات
کاهش کیفیت میوه
نکته مهم: بور دامنه نسبتاً محدودی بین کمبود و سمیت دارد؛ بنابراین افزایش مقدار مصرف آن به معنی عملکرد بهتر نیست.
نقش مولیبدن محلول
مولیبدن اگرچه گیاه به مقدار بسیار کمی به آن نیاز دارد، اما از نظر فیزیولوژیک اهمیت زیادی دارد.
مولیبدن در:
متابولیسم نیتروژن
فعالیت آنزیم نیترات ردوکتاز
استفاده گیاه از نیترات
تثبیت زیستی نیتروژن در لگوم‌ها
نقش دارد.
در خاک‌های بسیار اسیدی، قابلیت استفاده مولیبدن معمولاً پایین‌تر است.
نقش مس
سولفات مس منبع مس در این فرمول است.
مس در:
فعالیت آنزیم‌ها
انتقال الکترون
فتوسنتز
متابولیسم گیاه
استحکام برخی بافت‌ها
نقش دارد.
کمبود مس می‌تواند باعث ضعف رشد اندام‌های جوان و کاهش سلامت عمومی گیاه شود.
نقش منیزیم و سیلیسیم
نقش منیزیم
وجود سولفات منیزیم باعث تأمین منیزیم می‌شود.
منیزیم بخش مرکزی مولکول کلروفیل است و بنابراین برای فتوسنتز اهمیت اساسی دارد.
همچنین در:
فعال‌سازی آنزیم‌ها
انتقال انرژی
متابولیسم کربوهیدرات‌ها
نقش دارد.
علائم کمبود منیزیم
کمبود منیزیم معمولاً به شکل:
کلروز بین رگبرگی در برگ‌های مسن‌تر
دیده می‌شود.
نقش سیلیسیم
سیلیسیم در برخی گیاهان، به‌ویژه گیاهانی مانند غلات، می‌تواند در:
استحکام بافت‌ها
معماری برگ
کاهش اثر برخی تنش‌های محیطی
بهبود وضعیت مکانیکی گیاه
نقش داشته باشد.
اما یک نکته مهم وجود دارد:
صرف وجود «سیلیس» در ترکیب کود به معنی قابل جذب بودن تمام آن توسط گیاه نیست.
فرم شیمیایی سیلیسیم اهمیت زیادی دارد. منابع سیلیکاتی محلول و فرم‌های قابل جذب سیلیسیم با سیلیکاهای کم‌محلول یکسان نیستند.
کاربرد در باغات، پسته، انگور و مرکبات
کاربرد کود ماکرو و میکرو مورد بررسی + TE در باغات
این کود می‌تواند در برنامه غذایی بسیاری از باغات مورد استفاده قرار گیرد، از جمله:
به دلیل وجود هم‌زمان N و K، این فرمول می‌تواند در دوره‌هایی که درخت به رشد فعال و حفظ سطح برگ مناسب نیاز دارد، مفید باشد.
وجود ریزمغذی‌ها نیز در باغ‌هایی که کمبود عناصر کم‌مصرف دارند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
کاربرد در پسته
در باغ‌های پسته، تغذیه متعادل اهمیت زیادی دارد.
فرمول مورد بررسی + TE می‌تواند در برنامه غذایی برای:
رشد رویشی
حفظ فعالیت برگ
توسعه مناسب اندام‌ها
تأمین پتاسیم
تأمین بخشی از نیاز ریزمغذی‌ها
مورد استفاده قرار گیرد.
وجود روی، بور، آهن، منگنز، مس و منیزیم در صورت وجود کمبود واقعی می‌تواند اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.
کاربرد در انگور
در انگور، پتاسیم در:
انتقال قندها
رشد حبه
کیفیت محصول
تنظیم آب
اهمیت دارد.
وجود نیتروژن نیز برای حفظ رشد مناسب برگ‌ها ضروری است.
با این حال، در مراحل نزدیک به رسیدگی، مقدار نیتروژن باید با دقت مدیریت شود تا رشد رویشی بیش از حد ایجاد نشود.
کاربرد در مرکبات
در مرکبات، وجود پتاسیم برای رشد میوه و کیفیت محصول اهمیت زیادی دارد.
در خاک‌های آهکی، بررسی وضعیت آهن، روی و منگنز اهمیت ویژه‌ای دارد.
کاربرد در محصولات زراعی، صیفی و گلخانه
کاربرد در گندم و جو
در غلات، این فرمول می‌تواند در برنامه تغذیه‌ای برای:
رشد اولیه
توسعه ریشه
پنجه‌زنی
رشد برگ
حفظ فعالیت فتوسنتزی
مورد استفاده قرار گیرد.
وجود گوگرد حاصل از سولفات‌ها نیز در سنتز اسیدهای آمینه و پروتئین اهمیت دارد.
مولیبدن نیز در متابولیسم نیتروژن نقش دارد، اگرچه نیاز گیاه به آن بسیار کم است.
کاربرد در ذرت
در ذرت، نیتروژن برای رشد زیست‌توده و پتاسیم برای تنظیم آب، فعالیت آنزیمی و استحکام بافت اهمیت دارند.
فرمول مورد بررسی + TE می‌تواند در برنامه تغذیه ذرت در مراحل رشد فعال استفاده شود، به شرطی که نیاز واقعی خاک و گیاه با آن همخوانی داشته باشد.
کاربرد در سبزیجات و گلخانه
در سیستم‌های گلخانه‌ای، به علت حساسیت بیشتر به EC، pH و نسبت عناصر غذایی، مصرف باید بر اساس آنالیز آب و بستر و برنامه غذایی دقیق انجام شود.
کاربرد در هندوانه و خربزه
در کدوئیان، پتاسیم نقش مهمی در انتقال قندها، تنظیم آب و رشد میوه دارد.
بنابراین وجود 15 درصد K₂O در فرمول می‌تواند در دوره‌های رشد فعال و توسعه میوه مفید باشد.
در مراحل پایانی رشد میوه، ممکن است بسته به نیاز محصول، استفاده از فرمول‌های پتاسیم‌بالا نسبت به فرمول مورد بررسی مناسب‌تر باشد.
سازگاری و ملاحظات مصرف
فسفر و کلسیم
مواد فسفاته، به‌خصوص در محلول‌های غلیظ، می‌توانند با منابع کلسیمی واکنش داده و رسوب ایجاد کنند.
بنابراین از مخلوط کردن مستقیم این کود با کودهای کلسیمی غلیظ بدون بررسی سازگاری خودداری کنید.
پتاسیم و منیزیم
مصرف بیش از نیاز پتاسیم می‌تواند با جذب منیزیم و در برخی شرایط کلسیم رقابت کند.
ریزمغذی‌ها
وجود TE به معنی نیاز به مصرف بیشتر نیست. میزان مورد نیاز آهن، روی، منگنز، مس، بور و مولیبدن بسیار کمتر از NPK است.
سولفات آهن
سولفات آهن در خاک‌های با pH بالا می‌تواند پایداری و کارایی محدودی داشته باشد؛ در چنین شرایطی شکل مناسب کود آهن باید بر اساس شرایط خاک انتخاب شود.
سیلیس
برای ارزیابی ارزش واقعی سیلیسیم، باید درصد و فرم شیمیایی سیلیسیم محلول مشخص باشد
